Stanford – Binet IQ veya Stanford – Binet Zekâ Ölçekleri

 

Stanford-Binet  ve IQ Testi
 
 
 Stanford – Binet IQ veya Stanford – Binet Zekâ Ölçekleri
 
Stanford-Binet Zekâ Ölçekleri (ya da daha yaygın olarak Stanford-Binet), Stanford Üniversitesi'nde bir psikolog olan Lewis M. Terman tarafından orijinal Binet-Simon Ölçeğinden revize edilip bireysel olarak uygulanan bir zekâ testidir. Stanford-Binet Zekâ Ölçeği günümüzde beşinci baskısında (SB5) ve 2003 yılında yayımlanmıştır. Küçük çocuklarda gelişimsel veya zihinsel bozuklukları teşhis etmek için kullanılan bilişsel yetenek ve zekâ testidir. Beş ağırlıklı faktörü ölçen test hem sözel hem de sözel olmayan alt testlerden oluşur. Test edilen beş faktör arasında bilgi, niceliksel muhakeme, görsel-uzamsal işlem, işler bellek ve akışkan muhakeme yer almaktadır.

Stanford-Binet'in gelişimi, modern zekâ testi alanını başlatmış ve bireyselleştirilmiş bir testin ilk örneklerinden biriydi. Fransa'da oluşturulan test, daha sonra Amerika Birleşik Devletleri'nde yeniden gözden geçirilmiştir. Test öncelikli olarak, Fransız psikolog Alfred Binet tarafından yaratılmıştır. Fransız hükümetinin evrensel zorunlu eğitimi savunan bir yasasının yürürlüğe girmesini takiben, Binet, “yavaş öğrenen” çocukları tanımlamak için bir yöntem geliştirmeye başlamıştır, bu sayede bu çocuklar, hasta olarak etiketlenmek ve yetimhaneye yollanmak yerine özel eğitim programlarına yerleştirilebileceklerdi. Binet'in belirttiği gibi, durum çalışmaları daha detaylı ve yararlı olabilir, ancak birçok insanı test etmek için gereken süre aşırı olacaktır. 1916'da Stanford Üniversitesi'nde psikolog Lewis Terman, Stanford-Binet testi olarak bilinen düzenlenmiş bir inceleme yayımlamıştır.
 
 
Gelişme
 
2012 yılında Fancher & Rutherford tarafından ele alındığı gibi, Stanford-Binet, Binet-Simon Zekâ ölçeğinin değiştirilmiş bir versiyonudur. Binet-Simon ölçeği Fransız psikolog Alfred Binet ve öğrencisi Theodore Simon tarafından oluşturulmuştur. Zamanın değişen eğitim yasalarına bağlı olarak, Binet'ten bir hükümet komisyonu tarafından, ortalamanın altında zekâ ve zekâ geriliği olan çocukları tespit etmek için bir yol bulması istenmiştir.

Testlerini oluşturmak için Binet ve Simon ilk olarak zekâ için bir ana hat belirlemişlerdir. Çok sayıda çocuk, açık bir zekâ göstergesini keşfetmek için geniş bir ölçüm yelpazesinde test edilmiştir. Tek bir kimlik tanımlayıcısı bulamayan, Binet ve Simon, bunun yerine her kategorideki çocukları yaşa göre karşılaştırmışlardır. Çocukların en yüksek başarı düzeyleri yaşa göre sıralanmıştır ve ortak başarı düzeyleri o yaş için normal düzey olarak kabul edilmiştir. Bu test metodu, sadece bir kişinin yaşının diğerlerinin ortak yetenek düzeyine olan yeteneğini karşılaştırdığından, kullanılan ölçümler değiştirilse bile, testin genel uygulamaları kolayca farklı popülasyonları test etmek için aktarılabilir.
İlk zekâ testlerinden biri olan Binet-Simon testi, psikoloji topluluğu tarafından çabucak destek görmüş ve birçoğu da bunu kamuya taşıyıp yaygınlaştırmıştır. Stanford Üniversitesi'nde psikolog olan Lewis M. Terman, Birleşik Krallık'taki insanlar için testin bir versiyonunu oluşturan ve yerelleştirilmiş versiyonunu Stanford-Binet Zekâ Ölçeği olarak adlandıran ilk kişilerden biriydi. Terman, testi sadece öğrenme güçlüğü çeken çocukların belirlenmesine yardımcı olmak için değil aynı zamanda ortalama zekâ seviyelerinin üzerinde olan çocuk ve yetişkinleri bulmak için de kullanmıştır. Terman, kendi versiyonunu oluştururken, Stanford'un revizyonu için ek metodları test etmiştir. İlk resmi eseri, Zekâ Ölçümü: Stanford Revizyonu ve Genişletilmiş Binet-Simon Zekâ Ölçeğinin Yorumu ve Tam Kılavuzu olarak yayınlamıştır. (Fancher & Rutherford, 2012) (Becker, 2003).
 
1905 formundaki orijinal testler şunları içerir:

1. "Le Regard"

2. Bir Dokunsal Uyarandan kaynaklanan Kavrama
 
3. Görsel Algıdan Kaynaklanan Kavrama

4. Yiyeceklerin Algılanması

5. Hafif Mekanik Zorluk ile Karmaşıklaştırılmış Yemek Arayışı

6. Basit Komutların Yürütülmesi ve Basit Hareketlerin Taklit Edilmesi

7. Nesnelerin Sözlü Bilgisi

8. Resimlerin Sözlü Bilgisi

9. Belirlenmiş Nesnelerin Adlandırılması

10. Eşit Olmayan Uzunlukların İki Çizgisinin Anlık Karşılaştırması
 
11. Üç Şeklin Tekrarı

12. İki Ağırlığın Karşılaştırılması

13. Telkine Açıklık

14. Bilinen Nesnelerin Sözlü Tanımı

15. Onbeş kelimeli cümlelerin tekrarı

16. Ezbere Bilinen Nesnelerin Karşılaştırılması

17. Resim Hafıza Egzersizi

18. Zihinden Bir Tasarı Çizimi

19. Figürlerin Anlık Tekrarı

20. Hafızadaki Bilinen Bazı Nesnelerin Benzerleri
 
21. Uzunlukların Karşılaştırılması

22. Düzenli Sırayla Yerleştirilecek Beş Ağırlık

23. Ağırlıklardaki Boşluk

24. Kafiye Alıştırması

25. Doldurulacak Sözel Boşluklar

26. Bir cümledeki üç kelimenin sentezi
 
27. Soyut Bir Soruya Verilen Yanıt

28. Saat Kollarının Geri Dönüşü

29. Kâğıt Kesimi

30. Soyut Terimlerin Tanımları
 
 
Tarihsel kullanım
 
Testin tam olarak yaygın bir şekilde anlaşılmasının önündeki bir engel, çeşitli farklı ölçümlerin kullanılmasıdır. Binet-Simon testinden elde edilen bilgiyi daha anlaşılır ve kolay bir formata kavuşturmak için Alman psikolog William Stern, günümüzde iyi bilinen Zekâ Katsayısı (IQ) ifadesini bulmuştur. Biyolojik yaşa göre puanlanan bir çocuğun yaşını karşılaştırarak, zihinsel ilerleyişini IQ olarak gösterecek bir oran yaratılır. Terman, Stanford'un revizyon edilmesi fikrini, okumanın daha kolay hale gelmesi için oranların 100 ile çarpılmasını kararlaştırmıştır.
Leslie tarafından da belirtildiği gibi, 2000 yılında, Terman Amerika Birleşik Devletleri'nde zekâ testlerinin yayılmasında ana güçlerden biriydi (Becker, 2003). Terman, yüksek bir kabul oranı gördüğü ABD'deki okullar için Stanford-Binet'in kullanımını oldukça desteklemiştir. Terman'ın çalışmaları, ABD hükümetinin de dikkatini çekmiştir ve bu yüzden onun Stanford-Binet testindeki fikirlerini, I. Dünya Savaşı'nın başlangıcında askeri alım için uygulamaya koyması amacıyla Terman yardıma çağrılmıştır. Testin bir versiyonuna giren 1,7 milyondan fazla asker ve testin hükümet tarafından kabulü ile Stanford-Binet testi, farkındalık ve kabulde bir artış görmüştür (Fancher ve Rutherford, 2012).

Zekanın fark edilen önemi ve zekayı ölçmenin yeni yolları göz önünde bulundurulduğunda, Terman dahil sözü geçen birçok birey, ülkenin genel zekasını arttırmak için tartışmalı fikirleri teşvik etmeye başlamıştır. Bu fikirler arasında, düşük IQ'lu bireyleri çocuk sahibi olmaktan vazgeçirmek ve bireylere yüksek IQ puanlarına dayanan önemli pozisyonlar vermek gibi ifadeler yer almaktadır. Önemli bir muhalefet oluşsa da birçok kurum, öğrencilerin gelecekteki kariyer olasılıkları üzerinde yoğun bir etkisi olan IQ puanlarına göre eğitimini düzenlemeye devam etmiştir (Leslie, 2000).
 
 
Stanford-Binet Zekâ Ölçeğinin Revizyonları
 
 Ekran Resmi 2018-11-22 16.29.28 copy
 
 
Maud Merrill
 
1916'daki ilk yayımdan beri, Stanford-Binet Zekâ Ölçekleri'nin ilki, Lewis Terman tarafından geliştirilen dört yeni revize edilmiş basımı mevcuttur. Yirmi yıldan uzun bir süre sonra, Maud Merrill, Terman psikoloji bölümünün başına geçmeden kısa bir süre önce Stanford eğitim programına kabul edilmiştir. Terman’ın yanında Yüksek Lisans ve Doktora derecelerini tamamlayan Merrill, ikinci baskının revizyonlarını Terman ile birlikte başlayarak onun bir meslektaşı haline gelir. Daha geniş bir normatif örnek oluşturma amacıyla, sosyoekonomik düzeylerin yanı sıra farklı coğrafi bölgeler arasında değişen, on sekiz yaşından bir buçuk yaşına kadar 3200 birey dahil edilmiştir (Roid & Barram, 2004). Bu basım, 1916 basımına kıyasla daha fazla sözel olmayan yetenekler içerirken, aynı zamanda daha nesnel puanlama yöntemlerini bir araya getirmiş ve hatırlama belleğine daha az önem vermiştir (Roid & Barram, 2004).
Terman 1956'da öldüğünde, üçüncü baskının revizyonları devam etmekteydi ve Merrill, 1960'da son revizyonu yayımlayabilmiştir (Roid & Barram, 2004). Sapma IQ kullanımı, IQ oranını değiştirerek bu üçüncü baskıda ilk görünümünü oluşturmuştur. Yeni özellikler eklenirken, bu revizyonda yeni oluşturulan öğeler bulunmamaktaydı. Bunun yerine, 1930'lardan 1950'lere kadar güçlükte önemli bir değişiklik göstermeyen 1937’deki form maddeleri yeniden düzenlenmiştir (Roid & Barram, 2004).
Merrill’in emekli olmasından sonra Robert Thorndike’ın bu işi devralması istenmiştir. Elizabeth Hagen ve Jerome Sattler'in yardımıyla 1986 yılında Stanford-Binet Zekâ Ölçeği'nin dördüncü baskısı Thorndike tarafından yapılmıştır. Bu baskı, iki ile yirmi üç yaşları arasını kapsar ve öncekilere göre bazı önemli değişikliklere sahiptir (Graham ve Naglieri, 2003). Bu basım, bir önceki yaş ölçeği formatının yerine, on beş alt testi puan ölçekleri ile kullanan ilk eser olmuştur. Bilişsel yetenekleri genişletme girişimlerinde, alt testler gruplanmış, yönetim ve yorumlama için esnekliği geliştiren dört alan puanıyla sonuçlanmıştır (Youngstrom, Glutting ve Watkins, 2003). Dördüncü basım, üstün yetenekli programlara yönlendirilebilecek çocukları değerlendirmesiyle bilinir. Erken ergenlik çağındakiler için daha zorlayıcı ürünler sunan geniş bir yetenek yelpazesi içeren bu basım, zamanın diğer zekâ testleri daha büyük çocuklar için yeterince zorlayıcı ürün sağlamamıştır (Laurent, Swerdlik ve Ryburn, 1992).

Gale Roid, Stanford-Binet Zekâ Ölçeğinin en son basımını yayılamıştır. Harvard Üniversitesi'ne katılan Roid, David McClelland'ın araştırma görevlisi olmuştur. McClelland, başarı ihtiyacına yönelik çalışmaları ile oldukça iyi tanınır. Beşinci baskı, bu ölçeklerin klasik geleneklerini içeriyor olsa da bazı önemli değişiklikler yapılmıştır.
 
 
Zaman çizelgesi
 
Nisan 1905: Roma'daki bir konferansta Binet-Simon Testinin duyurusu

• Haziran 1905: Binet-Simon Zekâ Testi sunuldu

• 1908 ve 1911: Binet-Simon Zekâ Testi'nin Yeni Sürümleri

• 1916: Terman'ın Stanford-Binet Birinci Baskısı

• 1937: Terman ve Merrill tarafından ikinci baskı

• 1973: Merrill tarafından Üçüncü Baskı

• 1986: Thorndike, Hagen ve Sattler tarafından dördüncü baskı

• 2003: Roid tarafından Beşinci Baskı


Stanford – Binet Zekâ Ölçeği: Beşinci Baskı

Binet’in ilk kez IQ testini geliştirdiğinde kullanıldığı gibi, Stanford-Binet Zekâ Ölçeği: Beşinci Basımı (SB5), zekayı değerlendirmede eğitim sürecine dayanmaktadır. Yaşları daha geniş olan bireylerde tüm yetenek seviyelerini sürekli ve verimli bir şekilde değerlendirir. Aynı zamanda yeteneklerin çoklu boyutlarını ölçebilir (Ruf, 2003).

SB5, bireylere iki yaşından itibaren uygulanabilir. Bu revizyonda, sözel ve sözel olmayan alanlar da dahil olmak üzere toplam on adet alt grup bulunmaktadır. Bu ölçeğe beş faktör de dahil edilmiştir, bunlar doğrudan Cattell-Horn-Carroll (CHC) hiyerarşik bilişsel yetenekler modeli ile ilgilidir. Bu faktörler arasında akıcı akıl yürütme, bilgi, nicel akıl yürütme, görsel-uzamsal işlem ve işler bellek yer almaktadır (Bain & Allin, 2005). Bilinen anlamsız resimlerin, sözcük dağarcığının, cümle hafızasının ve mantıksız sözel ifadelerin birçoğu, daha önceki basımlardan (Janzen, Obrzut ve Marusiak, 2003) kalmıştır, ancak daha modern sanat eserleri ve gözden geçirilmiş beşinci baskı için madde içeriğini içermektedir.
 
Kullanılan her sözel alt test için tüm faktörler arasında sözel olmayan bir emsali vardır. Bu sözel olmayan görevler, el becerilerini kullanma, işaret etme veya bir araya getirme gibi hareket tepkileri vermekten ibarettir (Bain & Allin, 2005). Bu emsaller, çok kültürlü toplumlarda dile indirgenmiş değerlendirmeleri ele almak için kullanılır. Yaş ve yeteneklere bağlı olarak, uygulama on beş dakikadan bir saat-on beş dakikaya kadar değişebilir.
Beşinci basım, dört zekâ puanının bileşkesi, beş faktör indeksi ve on alt test puanı gibi geniş bir bilgi yelpazesi sağlayabilen yeni bir puanlama sistemi oluşturmuştur. Ek puanlama bilgileri yüzdelik basamakları, yaş eşdeğerlerini ve değişime duyarlı bir skoru içerir (Janzen, Obrzut & Marusiak, 2003). Yetenekli kişilere ait programlara yönelik değerlendirmeyi optimize etmek için genişletilmiş IQ puanları ve üstün kompozit puanlar SB5'te mevcuttur (Ruf, 2003). Günümüzde bilgisayarların kullanımıyla, hataları azaltmak ve tanısal kesinliği arttırmak için puanlar elektronik olarak elde edilmektedir.
SB5 için standardizasyon örneği, yaş, cinsiyet, ırk / etnik köken, coğrafi bölge ve sosyoekonomik düzeye göre değişen 4.800 katılımcıdan oluşmuştur (Bain & Allin, 2005).
 
 
Güvenilirlik
 
SB5'te iki yarı test güvenilirliği, standart ölçüm hatası, test bilgi eğrilerinin çizilmesi, test-tekrar test stabilitesi ve puanlayıcılar arası anlaşma dahil olmak üzere birçok güvenilirlik testi yapılmıştır. Ortalama olarak, bu ölçek için IQ puanlarının zaman içerisinde oldukça istikrarlı olduğu saptanmıştır (Janzen, Obrzut & Marusiak, 2003). İç tutarlılık, iki yarı test güvenilirliği ile test edilmiş ve diğer bilişsel bataryalarla önemli bir derecede karşılaştırılabilir olduğu bildirilmiştir (Bain & Allin, 2005). Medyan puanlayıcıları korelasyonu ortalama olarak .90 idi (Janzen, Obrzut ve Marusiak, 2003). SB5'in ayrıca performansın ileri düzeylerinde büyük bir hassasiyete sahip olduğu bulunmuştur, bu da testin özellikle çocukların üstün zekalılık testinde faydalı olduğu anlamına gelmektedir (Bain & Allin, 2005). Test prosedürlerinin, test-tekrar test güvenilirliği ile sadece küçük bir miktar pratik etkisi ve benzerliği olduğu belirtilmiş; ancak, bunların önemsiz olduğu kanıtlanmıştır. SB5'in yeniden uygulanması, güvenilirlikteki küçük ortalama farklılıklar nedeniyle bir yıl yerine altı aylık bir aralıkta gerçekleşebilir (Bain & Allin, 2005).
 
 
Geçerlik

Kapsam geçerliliğinin, Roid’in edindiği maddelerin ve madde içeriğinin adil olmasının yanı sıra üstün zekalılık değerlendirmesi ile ilgili maddelere ilişkin profesyonel yargılara dayandığı bulunmuştur (Bain & Allin, 2005). Yaş eğilimlerinin incelenmesiyle, SB5 için daha önceki basımlara kıyasla daha önemli bir g yükünün ampirik gerekçesiyle yapı geçerliliği desteklenmiştir. Özellikle, faktörler arasında ve sözel / sözel olmayan alanlarda olmak üzere, çeşitli karşılaştırmalar için potansiyel, SB5'ten alınan puanlarla değer kazanmıştır (Bain & Allin, 2005).
 
 
Puan sınıflandırması
 
Test yayıncısı, önerilen skor sınıflandırmalarını test kılavuzuna dahil eder.
Beşinci Basımda kullanılan puanların sınıflandırması, testin önceki sürümlerinde kullanılanlardan farklıdır.
 
Ekran Resmi 2018-11-22 16.35.16
 
 
 Alt testler ve Faktörler
 
Ekran Resmi 2018-11-22 16.29.55 copy 
 

Mevcut kullanım

Kuruluşundan bu yana, Stanford-Binet birkaç kez revize edilmiştir. Şu anda test, Stanford – Binet Zekâ Ölçekleri, Beşinci Baskı veya SB5 olarak adlandırılan beşinci baskısındadır. Yayıncının web sitesine göre, "SB5, 2000 yılındaki ABD Nüfus Sayımı ile eşleşen 4.800 bireyin katmanlı bir rasgele örneklemi üzerinde standartlaştırılmıştır." Stanford-Binet testini, Amerika Birleşik Devletleri'nin farklı bölgelerinden rastgele seçilmiş çok sayıda kişiye uygulayarak, puanların normal dağılıma yakın olduğu bulunmuştur. Zamanla Stanford-Binet'in gözden geçirilmiş baskısı, testlerin sunuluş biçiminde önemli değişikliklere yol açmıştır. Test, daha paralel bir formun ve daha gösterişli standartların ortaya çıkmasına bakılırsa düzenlendiği söylenebilir.
 
Günümüz testlerine sözel olmayan bir IQ bileşeni dahil edilirken, geçmişte ise sadece sözel bir bileşen vardı. Aslında, günümüz testleri sözel ve sözel olmayan içeriğin eşit dengesine sahiptir. Ayrıca diğer testlerden daha hareketlidir, test katılımcılarına daha renkli resimler, oyuncaklar ve el becerileri sağlar. Bu sayede testin, test katılımcılarının yaşlarında daha yüksek bir aralığa sahip olmasına olanak tanır. Bu test, küçük çocuklardan genç yetişkinlere kadar insanların zihinsel yeteneklerinin değerlendirilmesinde oldukça yararlıdır. Ancak, her kategori farklı bir test yapısı içerdiği için, test farklı yaş kategorilerindeki insanları kıyaslayamamaktan dolayı eleştirilere maruz kalmıştır. Dahası, çok küçük çocukların testi bitirmek için yeterince uzun süre konsantre olma yetenekleri olmadığından, testte yetersiz kalmaktadırlar.
 
Test için mevcut kullanımlar arasında klinik ve nöropsikolojik değerlendirme, eğitimsel yerleştirme, ödünleme değerlendirmeleri, kariyer değerlendirmesi, yetişkin nöropsikolojik tedavi, adli tıp ve yetenek araştırması bulunmaktadır. Çeşitli yüksek IQ toplumları da bu testi kendi saflarına kabul ederler; örneğin, Triple Nine Society, 1986 veya daha öncesinde girildiyse Form L veya M için 151, Form LM için 149, SB-IV için 149 ve SB-V için 146 şeklinde minimum niteleyici skoru kabul emektedir; her durumda, başvuru sahibi test için en az 16 yaşında olmalıdır.
 
 
AçıkMavi Psikoloji Ekibi

Avrupa Yakası : UBM Plaza,19 Mayıs Mah. 19 Mayıs Cd. No.37 Kat.3 Fulya - Şişli / İSTANBUL
Anadolu Yakası : İçerenköy Mah. Değirmen Yolu Cd. Yüksel Üçüncü İş Merkezi K:4 D: 9 Bostancı- Ataşehir / İstanbul


AçıkMavi Ps. ve Çözüm Merkezi Ltd. Şti. © 2016. Tüm hakları saklıdır.