Diskalkuli (Matematiksel öğrenme güçlüğü) nedir?

 Diskalkuli (Matematiksel öğrenme güçlüğü) nedir?

Diskalkuli (Matematiksel öğrenme güçlüğü) nedir?

Ne Öğreneceksiniz?

• Hızlıca: diskalkuli nedir
Diskalkuli işaretleri ve belirtileri
Diskalkuli ile birlikte oluşabilecek diğer sorunlar
Diskalkuli'nin olası sebepleri
Diskalkuli nasıl teşhis edilir
• Profesyoneller diskalkuli konusunda nasıl yardımcı olabilir
Diskalkuli olan çocuğunuza nasıl yardımcı olabilirsiniz

Diskalkuli, bir diğer adıyla Matematiksel öğrenme güçlüğü adından da anlaşılacağı gibi matematik alanındaki belirli bir öğrenme bozukluğudur. Diskalkuli olan çocuklar, sayılarla ilgili kavramları anlamakta zorlanabilir ya da matematikte başarı için gerekli olan semboller ya da fonksiyonları kullanamazlar.

Diskalkuli (matematiksel öğrenme güçlüğü) çocukların matematik yeteneklerini etkileyen yaygın bir öğrenme sorunudur. Ancak, çocuklar bundan sadece okulda etkilenmez, günlük hayatta da zorluklar yaşayabilirler. İyi haber şu ki, çocukların ihtiyaç duydukları becerileri kazanmalarına yardımcı olabilecek çeşitli destek ve stratejiler hali hazırda mevcuttur.

Çocuğunuzun yaşadığı güçlükler hakkında ne kadar çok şey bilirseniz, ona ihtiyaç duyduğu yardımı sağlamanız daha kolay olur. Bu genel yazımızda, diskalkuli ile ilgili temel soruların çoğuna cevap bulabileceksiniz. Bu sayede sizi daha ayrıntılı bilgi ve kullanabileceğiniz araçlara bile götürebilir.
 
Hızlıca:Diskalkuli (Matematiksel öğrenme güçlüğü) nedir

Diskalkuli, çocukların matematikle ilgili görevleri yerine getirmesini zorlaştıran ancak kesinlikle belli bir tedavisi olan bir durumdur. Disleksi (öğrenme güçlüğü) kadar bilinip anlaşılmasa da bazı uzmanlar, diskalkulinin de disleksi kadar yaygın olduğuna inanmaktadır.
Uzmanlar, diskalkulinin (matematiksel öğrenme güçlüğü) kızlarda veya erkek çocuklarda daha yaygın olup olmadığından emin değildir. Ancak, çoğuna göre önemli bir farkın olmadığı düşünülmektedir.

Bu öğrenme sorunuyla mücadele eden çocuklar, matematik birçok yönüyle problem yaşarlar. Genellikle, en büyük ve en küçük gibi nicelikleri veya kavramları anlamakta zorlanırlar. 5sayısının kelime olarak beş şeklinde yazıldığını ve bunların aynı olduğunu anlayamayabilirler. (Bu beceriler bazen sayı duyusu olarak adlandırılır.)
Diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) olan çocuklar, matematik kuralları ve ifadelerini hatırlayabilmeleri gibi matematik mekaniği ile de sorun yaşarlar. Matematiğin arkasında yatan mantığı anlayabilirler, fakat bu bildiklerini matematik problemlerini çözmek için nasıl ve ne zaman uygulayacaklarını anlayamazlar.
Ayrıca sıklıkla işler bellek ile de sorun yaşarlar. Örneğin, birden çok aşama gerektiren bir matematik problemini çözerken, sayıları akılda tutmada zor zaman yaşarlar.
Diskalkuli birçok isimle bilinir. Bazı okullar, matematik öğrenme güçlüğü olarak adlandırırken doktorlar ise genelde matematik bozukluğu olarak ifade ederler. Çocuklar ve ebeveynlerin matematik disleksisi dediğini bile duyabilirsiniz. (Matematik disleksisi terimi yanıltıcı olabilir, ancak disleksi ve diskalkuli aynı şey değildir.)
 
 
Diskalkuli(matematiksel öğrenme güçlüğü) Belirtileri
 
Diskalkuli, farklı türden matematik problemlerine neden olabilir. Bu nedenle belirtiler çocuktan çocuğa değişebilir. Çocuğunuzu gözlemlemek ve öğretmenler ve doktorlarla paylaşmak için not almak çocuğunuz için en iyi stratejileri ve destekleri bulmanın iyi bir yoludur.

Diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) genellikle farklı yaşlarda farklı şekillerde ortaya çıkar. Çocuklar büyüdükçe belirtiler de daha belirgin olmaya eğilimlidir. Ancak belirtiler okul öncesi gibi erken bir zamanda da ortaya çıkabilir. İşte karşınıza çıkabilecekler:
 
Okul öncesi
  • Aynı yaştaki çocuklar doğru sırayla sayıları hatırlayıp sayarken, diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) olan çocuklar sayıları saymakta sorun yaşar ve söylerken sayıları atlarlar.
  • En küçükten büyüğe veya en uzundan en kısaya gibi matematiksel ifadeleri kavramada zorlanırlar.
  • Sayı sembollerini tanımakta güçlük çekerler (sayı olan “7”nin yedi şeklinde yazıldığını bilememe).
  • Sayı saymanın asıl amacını anlamakta zorlanırlar. Örneğin ondan beş tane lego istendiğinde, sadece onları saymak yerine size bir kucak dolusu lego uzatır.
 
İlkokul
  • +, - ve diğer matematiksel işaretleri tanımada ve bunları doğru şekilde kullanmada problem yaşar.
  • Matematik işlemlerini zihinden yapma gibi daha gelişmiş stratejileri kullanmak yerine hala sayı saymak için parmaklarını kullanabilir.
  • Büyüktür ve küçüktür gibi matematikle ilgili terimleri anlamada zorlanır.
  • Sayı doğrusu gibi sayıların görsel-mekânsal gösterimleriyle ilgili sorun yaşarlar.
  • 2 + 4 = 6 gibi temel matematik işlemlerini öğrenme ve hatırlamada zorluk çeker.
 
Orta okul
  • Sayıların basamak değerini anlamada zorluk çeker.
  • Rakamları düzgün yazma veya doğru sütuna yerleştirmede sıkıntı.
  • Basit bir tarifin içindeki malzemeler gibi kesirler ve ölçümlerle ilgili sorunlar yaşarlar.
  • Spor oyunlarında puan tutmaya yönelik zorluklar da yaşanabilir.
 
Lise
  • Grafiklerde veya tablolarda gösterilen ifadeleri kavramada sıkıntı.
  • Basit bir tarifin malzemelerini veya bir şişe içindeki sıvıyı ölçmede de zorluk çeker.
  • Aynı matematik problemini farklı yollar kullanarak çözmede sorun.
  • Toplam maliyeti hesaplamak, bir şeyi değiştirmek, para üstünü hesaplamak veya bahşiş bırakmak da dahil olmak üzere matematik kavramlarını paraya uygulama konusunda zorlanır.
 
Diskalkuli(matematiksel öğrenme güçlüğü) ile Birlikte Oluşabilecek Diğer Sorunlar

Öğrenme ve dikkat sorunları olan çocukların genellikle birden fazla sorunla mücadele ederler. Diskalkuli(matematik öğrenme güçlüğü) ile sıklıkla birlikte ortaya çıkan birkaç sorun vardır. Ayrıca, diğer sorunların belirtileri bazen diskalkuli ile benzer semptomları taşıyabilir.

Diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) testi, tam bir değerlendirmenin parçası olarak yapılmalıdır. Bu şekilde, diğer öğrenme ve dikkat sorunları aynı anda saptanabilir.
Sıklıkla diskalkuli ile birlikte görülen bazı sorunlar şunlardır:
  • Disleksi: Genellikle çocuklarda hem disleksi (öğrenme güçlüğü) hem de diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) vardır. Aslında, araştırmacılar matematik güçlüğü yaşayan çocukların yüzde 43–65'inde aynı zamanda okuma güçlüğü olduğunu bulmuşlardır.
  • DEHB: Diskalkuli ve DEHB sıklıkla aynı anda ortaya çıkan bozukluklardır. Bazen çocuklar DEHB kaynaklı sorunlardan dolayı matematik hataları yaparlar. Örneğin, detaylara dikkat etmede zorlanabilirler. Bu nedenle bazı uzmanlar, DEHB belirtilerini kontrol altına aldıktan sonra matematik becerilerini yeniden değerlendirmeyi önermektedir.
  • Yürütücü işlev sorunları: Yürütücü işlevler öğrenmeyi etkileyen temel becerilerdir. İşler bellek, esnek düşünme, planlama ve düzenleme gibi alanlarda faaliyet gösterirler. Bu bölgelerdeki zayıflıklar matematik becerisini güçleştirebilir.
  • Matematik kaygısı: Matematik kaygısı olan çocuklar, matematik algı ve becerileri konusunda oldukça endişeye kapılırlar. Öyle ki, yaşadıkları bu korku ve kaygı matematik sınavlarında kötü performans sergilemelerine yol açabilir. Bazı çocuklarda ise hem matematik kaygısı hem de diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü)aynı anda olabilir.
Diskalkuli ayrıca birkaç genetik bozuklukla da ilişkilidir. Bunlar kırılgan X sendromu, Gerstmann sendromu ve Turner sendromunu içerir.
 
 
Diskalkuli’nin (Matematiksel öğrenme güçlüğü) Olası Sebepleri

Araştırmacılar, tam olarak diskalkuliye (matematik öğrenme güçlüğü) neyin sebep olduğunu bilmemektedir. Ancak bunun, beynin yapısı ve işlevlerine bağlı olduğunu gösteren belirli faktörler bulmuşlardır.
İşte diskalkulinin (matematik öğrenme güçlüğü) olası sebeplerinden bazıları:
  • Genler: Araştırmalar, çocukların matematik puanlarındaki farklılıkların bir kısmının genler tarafından açıklanabileceğini göstermektedir. Başka bir deyişle, genetikteki farklılıklar bir çocuğun diskalkuli olup olmadığına etki edebilir. Diskalkuli, kalıtım yoluyla aileden gelmeye meyilli olduğu için bu da genlerin bir rol oynadığını gözler önüne serer.
  • Beyin gelişimi: Beyin görüntüleme çalışmaları, beyin fonksiyonlarında ve diskalkuli olan kişilerde yapı bakımından bazı farklılıklar göstermiştir. Farklılıklar, beynin belirli bölümlerinin yüzey alanı, kalınlığı ve hacminde yer almaktadır. Sayısal ve matematiksel işlemlerle ilişkili beyin alanlarının aktivasyonunda da farklılıklar vardır. Bu alanlar, hafıza ve planlama gibi önemli öğrenme becerilerine bağlıdır.
  • Ortam: Diskalkuli, fetal alkol sendromu ile bağlantılıdır. Prematüre ve düşük doğum ağırlığı da diskalkulide (matematik öğrenme güçlüğü) rol oynayabilir.
  • Beyin hasarı: Çalışmalar, beynin belirli bölümlerinin hasar almasının, araştırmacıların edinilmiş diskalkuliolarak tabir ettiği terimle sonuçlanabileceğini göstermektedir.

    Bu beyin farklılıklarının ne kadarının genetik ve ne kadarının da tecrübe ile sabit olarak meydana geldiği net değildir. Fakat araştırmacılar, nöroplastisite olarak bilinen bir kavramın,
    yapılan girişim müdahaleler ile beynin matematiği algılamayı daha kolay hale getirip getiremeyeceğini öğrenmeye çalışmaktadırlar.
 
Diskalkuli (matematiksel öğrenme güçlüğü) nasıl teşhis edilir

Çocuğunuzun diskalkuli olup olmadığını öğrenmek için bir değerlendirme yaptırmanız gerekir. Bu, okulda ücretsiz olarak yapılabileceği gibi özel olarak da yaptırabilir, ancak belli bir ödeme yapmanız gerekebilir.

Sadece diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) için bir dizi test mevcuttur. Fakat diğer alanları da kontrol eden tam değerlendirmenin bir parçası olarak yapılmalıdır. Bazı öğrenme ve dikkat sorunları sıklıkla diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) ile birlikte ortaya çıkar. Bu yüzden doğru bir teşhis yapmak için neler olup bittiğine dair tam bir resme sahip olmak önemlidir.

Okul psikologları, çocuk psikologları ve pediatrik nöropsikologları gibi pek çok uzman değerlendirme işlemlerini yürütmektedir.

Bir psikolog, bir etkisi olabilecek diğer sorunları da araştırabilir. Bunlar, DEHB ile kaygı ve depresyon gibi zihinsel sağlık sorunlarını içerir. (Öğrenme güçlükleri olan çocukların bu problemlere sahip olması diğer çocuklara göre daha muhtemeldir.)
Uzman tarafından aile geçmişi ve çocuğunuzun güçlü ile zayıf yönleri hakkındaki anketleri doldurmanız istenebilir. Çocuğunuzun öğretmeninden dahi çocuk ile ilgili sınıfta gözlemledikleri hakkında bilgi vermesi istenebilir.

Bir teşhis (okullar bir tespit olarak adlandırır), çocuğunuzun okulda destek ve hizmet almasını sağlar. Örneğin, matematikte özel eğitim alabilir. Ayrıca, matematik öğrenmeyi kolaylaştıracak uyumsama olanaklarından da faydalanabilir. Okul tespiti ve klinik teşhis arasındaki fark hakkında bilgi edinin.
 
 
Uzmanlar Diskalkuli (Matematiksel öğrenme güçlüğü) Konusunda Nasıl Yardımcı Olabilir

Farklı uzman türleri birçok şekilde çocuklara yardımcı olabilir. Bazıları bir okul ortamında çalışırken diğerleri ise özel olarak çalışabilir.

Çocuğunuza yardımcı olabilecek bazı profesyonel meslek mensupları:
 
  • Psikoloji doktoru
  • Özel eğitim öğretmenleri
  • Klinik psikolog
  • Matematik öğretmenleri veya eğitim terapistleri
  • Çocuk psikologları
  • Pediatrik nöropsikologları

Diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) için belli bir ilaç ve dislekside (öğrenme güçlüğü) olduğu gibi özel öğretim programları yoktur. Ancak, kesinlikle bir hastalık değildir, yalnızca tedavi edilebilir bir öğrenim güçlüğüdür. Diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) olan çocuklar matematikte çok algılı öğretimden yararlanabilirler. Bu yaklaşım, çocuğun belli becerileri öğrenmesi ve kavramları anlaması için tüm duyularını kullanır. Aynı zamanda matematik kavramlarının sistematik olarak öğretilmesine yardımcı olur. Bu sayede, diskalkuli (matematik öğrenme güçlüğü) olan çocukların, öğrendikleri ile daha güçlü bağlantılar kurmasına yardımcı olunabilir.
Çocuğunuz bir BEP veya 504 planına sahipse, okulda çeşitli destekler alabilir. Örneğin, sınavlarda ek süre veya bir hesap makinesini kullanmak gibi yardımcı teknoloji veya uyumsama desteklerinden yararlanabilir. Ya da ödev konusunda ona bir kolaylık sağlanabilir. Bu destekler sayesinde “herkese eşit fırsatlar verilerek” yardımcı olunur ve böylece çocuğunuz öğrendiklerine erişim sağlayabilir.
Çocuğunuzun bir BEP veya 504 planı olmasa bile yine de okulda destek alabilir. Öğretmeni, sınıfta ya da ödev ve sınavlarda yardım etmek için gayri resmi destek verebilir. Çocuğunuz okul ortamında, hem öğrenmede zorlandığında erken eğitimsel müdahalede bulunmak hem de özel eğitime gereksinim açısından risk durumunda olup olmadığını erken zamanlarda belirleyip önlem alınmasını sağlayan kademeli yaklaşımdan (RTI) faydalanabilir.

Öğretmenlerin bu çocuklara yardım etmek için kullandıkları birkaç strateji vardır. (Bunları evde de deneyebilirsiniz). İşte birkaç örnek:
 
  • Örneğin bir gömleğin düğmelerini saymak gibi matematiği gerçek hayata bağlayan somut örnekler kullanmak, çocuğunuzun sayı duyusunu güçlendirmeye yardımcı olabilir.
  • Problemleri çözerken görsel araçlar kullanmak. Örneğin, çocuğunuz resim çizebilir veya eşyaların etrafında hareket edebilir.
  • Sayıları sıralayıp yazmasına yardımcı olmak için kareli kâğıt kullanmak.
  • Matematikle ilgili soruların olduğu bir çalışma kağıdında, çocuğunuzun her seferinde yalnızca bir soruya odaklanmasını sağlayabilmek için sayfanın geri kalanını fazladan bir kağıt ile kapatabilirsiniz.
 
AçıkMavi Psikoloji Ekibi

 

 

 


İlgili Diğer Makaleler


Avrupa Yakası : UBM Plaza,19 Mayıs Mah. 19 Mayıs Cd. No.37 Kat.3 Fulya - Şişli / İSTANBUL
Anadolu Yakası : İçerenköy Mah. Değirmen Yolu Cd. Yüksel Üçüncü İş Merkezi K:4 D: 9 Bostancı- Ataşehir / İstanbul


AçıkMavi Ps. ve Çözüm Merkezi Ltd. Şti. © 2016. Tüm hakları saklıdır.

*/ ?>